20 جمادی‌الثانی 1443

تاریخ انتشار : ۱۳۹۵/۰۲/۱۵ ۱۰:۲۹:۵۸
کد مطلب:  gQy2FCe8
در گفتگو با معاون پژوهش و برنامه ریزی آموزش و پرورش استان:
سندتحول بنیادین بدون معلم،یکسری قوانین خشک روی کاغذ است که هیچ معجزه ای نخواهدکرد

نزدیک شدن به هفته بزرگداشت معلم، این بار با رویکرد ودستورالعمل جدیدی که از سوی وزارتخانه ارسال شده است، سوژه مهمی بود که باعث شد گفتگوی صمیمانه ای با دکتر پناهی، معاون پژوهش و برنامه ریزی اداره کل آموزش و پرورش استان اصفهان انجام دهیم. وی در طول این گفتگو به بخش های مختلف این طرح اشاره کرد. گفتگوی زیر ماحصل نزدیک به یکساعت گفتگو با ایشان است که در زیر به آن می پردازیم.

_ مطلع شدیم که به منظور بزرگداشت و تکریم از مقام معلم در سال جاری دستورالعمل جدیدی از سوی وزارتخانه اعلام شده است. لطفا به جزییات این طرح اشاره بفرمایید.

دکتر پناهی: بزرگداشت و تکریم از مقام معلم از جمله مهمترین وظیفه دستگاه تعلیم و تربیت کشور است چرا که تکریم مقام معلم در حقیقت به معنای تکریم از علم و تعلیم و تربیت و اهداف بلند نظام تعلیم و تربیت است. در سال های گذشته طی دستورالعمل هایی که هر سال به نواحی و مناطق و به مدارس ابلاغ می شد، این کار انجام می گرفت این درحالی است که در سال جاری وزارتخانه ابتکار جدیدی به خرج داد و به صورت کامل نحوه تکریم از مقام معلم را به استان ها تفویض اختیار کرده است که در حقیقت هر استانی باید متناسب با ظرفیت های موجود خود برنامه ریزی کند.

_ این دستورالعمل تا چه اندازه در توسعه کمی و کیفی اجرای این طرح تاثیرگذار بود؟

دکتر پناهی: در ابتدا این دستورالعمل نوعی تهدید محسوب می شد اما با رایزنی های بسیاری که در استان اصفهان صورت گرفت، این فرصت ایجاد شد تا بتوانیم بازنگری کلی ایجاد کنیم تا بلکه حداکثر استفاده و بهره وری را از این دستورالعمل به عمل آوریم. در ابتدا طرحی تهیه شد و به تصویب شورای معاونان رسید و سپس شورای معاونان این طرح را به کمیته برنامه ریزی ارجاع دادند و کلیات طرح در این کمیته به تصویب رسید و به دنبال آن نیزطرح درکارگروه تخصصی، مورد بررسی قرار گرفت و ضمن برطرف کردن معایب آن، به محاسن طرح افزوده شد تا اینکه بعد از بحث و بررسی بسیار، طرح جامعی بدست آمد. این طرح را در جلسه معاونان پژوهشی و برنامه ریزی کشور در تهران وارد کردیم که بسیار مورد استقبال استان های مختلف به خصوص استان خراسان رضوی، تهران، فارس، لرستان، قم، مازندران و ... قرار گرفت.

_ لطفا به کلیات طرح مذکور اشاره ای بفرمایید.

دکتر پناهی: کلیات طرح به این صورت است که در سال جاری در مقام انتخاب معلم نمونه، سه سطح واحدهای آموزشی، منطقه و ناحیه و همچنین استانی خواهیم داشت که بیت الغزل این دستورالعمل، انتخاب معلم نمونه توسط واحد آموزشی است. در سال های گذشته بعضی از جنبه های معلم پررنگ تر شده بود و از بعضی جنبه ها غفلت صورت گرفته بود لذا ما تصمیم گرفتیم که انتخاب معلم نمونه را به معلمان واگذار کنیم. به عنوان مثال در سال های دفاع مقدس، جنبه های ایثارگری معلمان مطرح شده بود و از جنبه های دیگر در انتخاب معلمان، غفلت صورت گرفته بود و یا در دوره ای، تجربه به عنوان اصل انتخاب معلمان مطرح بود که به طور مثال هر سال فعالیت در آموزش و پرورش تجربه محسوب می شد و یا در سال های دیگر به دلیل طرح پژوهشی که شکل گرفت، به جای انتخاب معلمان نمونه، پژوهشگران نمونه انتخاب کردیم هر چند که معتقدیم معلم نمونه باید پژوهشگر خوب و مجرب و ایثارگر باشد، اما یک معلم خوب باید درهمه ساحت های تربیتی سرآمد دیگران باشد. این دستورالعمل مبنای کار انتخاب معلم نمونه را سند تحول بنیادین قرار داده است که در سند تحول بنیادی، 6 ساحت وجود دارد.

_ لطفا به ساحت های مذکور اشاره بفرمایید.

دکتر پناهی: ساحت های تربیت دینی و اخلاقی، تربیت سیاسی و اجتماعی، تربیت زیستی و بدنی، تربیت هنری و زیبایی شناسی، تربیت اقتصادی و حرفه ای و تربیت علمی و فن آورانه از جمله این ساحت ها هستند و در واقع معلمی، معلم نمونه است که در همه این ساحت ها از دیگر معلمانی که در واحدهای آموزشی فعالیت می کنند، برتر باشند. بنابراین این ها به عنوان مقیاس و معیار انتخاب معلمان در سند تحول بنیادین هستند و انتخابگر نیز خود معلمان هستند که براساس آن معلمان گرد هم می آیند و حتی خدمتگزاران هم حق رای دارند چرا که آنها نیز هر روز هفته در واحدهای آموزشی فعالیت می کنند و رفتارهای معلمان را زیر نظر دارند و مهمتر از همه اینکه رفتار غیر رسمی معلمان را رصد می کنند هر چند که ممکن است نتوانند ابعاد علمی معلمان را رصد کنند، اما قدرت رصد کردن رفتار معلمان را دارند. بنابراین معلمان با رای، بعد از اینکه شاخص ها و معیارهای انتخاب معلم نمونه را براساس سند تحول بنیادین به تصویب رساندند، معلم نمونه را انتخاب می کنند و امتیاز معلم نمونه براساس جدول مربوطه مورد جمع بندی قرار گرفته می شود و سپس انتخاب می شوند.

_ این انتخاب بر چه اساسی صورت می گیرد؟

دکتر پناهی: فردی که در الویت اول قرار گرفته می شود، سه امتیاز، فردی که در الویت دوم قرار می گیرد، دو امتیاز و فردی که در الویت سوم قرار گرفته می شود نیز یک امتیاز به آن تعلق می گیرد  ومجموع امتیازها؛ معلم نمونه آن مدرسه را تعیین می کنند و به منظور اینکه شرط محبوبیت را نیز دربیندانشآموزانواولیایدانشآموزان در نظر گرفته باشیم، شرط ورود به عرصه معلم نمونه را کسب حداقل 50 درصد آراء قلمداد کردیم به این معنا که معلمان باید در شورای معلمان بیش از 50درصد رای همکاران را کسب کنند تا به عنوان معلم نمونه واحد آموزشی شناخته شود.

_ این معیارها در مدارس دولتی و غیردولتی به صورت یکسان در نظر گرفته می شود؟

دکترپناهی: این معیارها در همه مدارس دولتی؛ غیرانتفاعی، خرید خدماتی و ... کاملا یکسان است و تنها سرباز معلمان در این طرح قرار گرفته نمی شوند چرا که آنها به نوعی عضو آموزش و پرورش محسوب نمی شوند. بعد از معرفی شدن این افراد به نواحی و مناطق، مناطق و نواحی کارگروهی را تشکیل می دهند و از کسانی که به عنوان معلم نمونه واحد آموزشی شناخته شده اند، براساس سهمیه ای که برای استان تعیین شده، معلم نمونه منطقه خود را انتخاب می کنند. نکته مهم اینکه در کارگروه تخصصی، افرادی مانند رئیس اداره آموزش و پرورش، معاون مربوطه، سرگروه های آموزشی مرتبط با رشته، کارشناس مربوطه و یک صاحبنظر متخصص و خبره که در زمینه ساحت های شش گانه ازتخصص لازم برخوردار هستند و به خوبی می توانند صلاحیت های معلم نمونه منطقه و استان را تشخیص دهند که ابتدا در منطقه و ناحیه، فرم ها و پرونده های مقام معلم رسیده از نواحی و مناطق را به 9 گروه تقسیم می کنند.

_ لطفا در رابطه با این گروه های مختلف که به آن اشاره کردید، توضیحات لازم را بفرمایید.

دکتر پناهی: گروه اول، گروه آموزگاران هستند که شامل آموزگاران، مدیر آموزگاران، معاونان آموزگاران، آموزگار درس تربیت بدنی، گروه دوم شامل همکاران شاغل در مداس استثنایی هستند، گروه سوم دبیران، معاون دبیر، دبیر درس تربیت بدنی و ..، گروه چهارم هنرآموزان، گروه پنجم شامل مشاورین، گروه ششم مراقبین سلامت و مربیان بهداشت، گروه هفتم شامل مربیان پرورشی و فعالیت های قرآنی، گروه هشتم شامل سایرین مانند انباردار، سرپرست آموزشی، مسئول تدارکات، تاسیسات و کارگاه ها و ... و گروه نهم نیز معلم یاران هستند که مشمول همه خدمتگزاران و سرایداران ، رانندگان می شوند. نکته مهم اینکه گروه آموزگاران هر موقعی که مورد انتخاب معلمان واقع شدند، همان زمان معلمان، ساحت غالبی را که معلم در آن قرار می گیرند را تعیین می کنند و معلمان در ساحت های مختلف به صورت مجزا با هم سنجیده می شوند و 54 گروه باید در هر منطقه ای تشکیل شود .

_ به نظر شما این تعداد از گروه ها در همه مناطق و نواحی تشکیل می شود؟

دکتر پناهی: اینتعدادازگروههاممکن است در مناطق کوچک تشکیل نشود و به طور معمول پیش بینی می کنیم که 20 گروه در نواحی و مناطق شکل بگیرد. نکته مهم اینکهامسال هم منطقه؛ سهمیه معلم نمونه استانی خود را انتخاب می کنند و سپس به ما معرفی می کنند.

_ متولی تجلیلوتکریمازمعلمنمونهدرواحدهایآموزشی کیست؟

دکترپناهی: متولی تجلیل و تکریم از معلم نمونه در واحدهای آموزشی، انجمن اولیای مدرسه و مدیر آموزشگاه است و متولی تقدیر و تکریم از معلم نمونه منطقه ای، رئیس شورای آموزش و پرورش که فرماندار شهرستان است و رئیس اداره مربوطه ای که معلم در آن فعالیت می کند. همچنین متولی تجلیل از معلم نمونه در استان نیز استاندار اصفهان به عنوان رئیس شورای آموزش و پرورش و مدیر کل آموزش و پرورش می باشد.

_ در سال جاری معیارها و شاخص های انتخاب معلم نمونه د مقایسه با سال گذشته تا چه اندازه تغییر پیدا کرده است؟

دکترپناهی: در سال جاری اقدام به تغییر معیارها و شاخص های معلم نمونه کردیم به این معنا که انتخاب معلمان نمونه را به معلمان واگذار کردیم که تحول بزرگی در عرصه انتخاب معلم نمونه در طول سال های گذشته صورت گرفت. این دستورالعمل یک گام اساسی رو به جلو است که ما می توانیم آن را به عنوان تحول بزرگ در نحوه انتخاب معلم نمونه محسوب کنیم. نکته مهم اینکه امسال نیز تمامی معلمان، کارکنان و حتی نیروهای خدمتگزار نسبت به دستورالعمل مقام معلم حساسیت نشان می دهند چرا که یا در معرض انتخاب شدن قر ار می گیرند و یا در معرض انتخاب کردن و از این جهت همه بخش های مدیریتی ما را تحت تاثیر خود قرار می دهند. امیدواریم حاصل این دستورالعمل که ساعت ها وقت همکاران را به خود اختصاص داده است، خروجی آن اینگونه باشد که وقتی شخصی معلم نمونه شد، همه به او افتخار کنند و این انتخاب را تحسین کنند.

_ انتخاب مدیر و معاون نمونه در سال جاری به چه نحو صورت می گیرد؟

دکتر پناهی: درباره انتخاب مدیر و معاونان نمونه در سال جاری باید گفت که نمی توانیم این انتخابرا در سطح آموزشگاه ها داشته باشیم چرا که مشخص نیست مدیر نمونه آموزشگاه قرار است با چه شخصی سنجیده شود بنابراین باید مدیر مربوطه با مدیر سایر آموزشگاه ها مقایسه شود بنابراین انتخاب مدیر و معاون نمونه باید در سطوح بالاتری از جمله سطح منطقه انجام شود. بنابراین کارگروه تخصصی و نماینده مدیران باید براساس پیشنهاداتی که شورای معاونان هر منطقه به کارگروه تخصصی ارجاع می دهد و بعد از بررسی عملکرد سال گذشته و همچنین رزومه ای که افراد از عملکرد خودشان به منطقه و ناحیه ارسال می کنند، سهم مدیر و معاون نمونه منطقه ای و استانی خود را تعیین و لیست استانی ها را به ما معرفی کنند و همچنین لیست منطقه ای را در جمع معلمان نمونه منطقه و ناحیه معرفی کنند. این دستورالعمل ازلحاظ کمی و کیفی، یک گام به جلو محسوب می شود.

_ در سال گذشته چه تعداد معلم نمونه در استان انتخاب شدند؟

دکترپناهی: در سال گذشته حداکثر معلمان نمونه استانی 40 نفر بودند این در حالی است که در سال جاری با سهمیه ای که به مناطق و نواحی اعلام کردیم، سهم معلمان نمونه استانی حدود 5 برابر افزایش پیدا کرده است به این معنا که امسال 156 نفر معلم نمونه استانی و 71 نفر مدیر و معاون نمونه استانی خواهیم داشت که در مجموع 227 نفر اعلام خواهند شد.

_ آیا پروژهتکریموتقدیرازمقاممعلمتنها بهانتخابمعلمنمونهمحدودمی شود؟

دکترپناهی: پروژه تکریم و تقدیر از مقام معلم نباید به انتخاب معلم نمونه محدود شود بلکه همه معلمان و افرادی که رسالت تعلیم و تربیت را بر عهده دارند نه تنها در هفته مذکور، بلکه در طول سال تحصیلی باید مورد تجلیل، تقدیر و تکریم جامعه قرار گرفته شوند تا بلکه جامعه از رسالت بزرگ معلمان آگاهی پیدا کنند. اگر قرار است کشور متحول و پیشرفت کند، تنها از طریق معلمان امکانپذیر است و تا زمانی که شان و منزلت مقام معلم در این جامعه متحول نشود، این امکان وجود ندارد که جامعه متحولیداشته باشیم به طوری که معتقدیم سند تحول بنیادین آموزش و پرورش بدون معلم، یک سری قوانین خشک روی کاغذ است که هیچ معجزه ای نخواهد کرد و اگر قرار است سند تحول بنیادین در جامعه نهادینه شود و ما را به اهداف سند تحول برساند، مهمترین عنصر و فردی که می تواند سند مذکور را به اهداف برساند، معلمان هستند. بنابراین حفظ جایگاه و شان معلمان، مشکلات و دغدغه های معلمان و همه ابعاد مادی  و معنوی معلمان اگر مورد توجه برنامه ریزان و مسئولان عالی رتبه نظام قرار بگیرد، شاهد تحولات بزرگی خواهیم بود.

_ نتایج انتخاب معلمان نمونه چه روزی اعلام می وشد؟

دکتر پناهی: زمان اعلام معلم نمونه سطح واحد آموزشی به ادارات، حداکثر تا یکشنبه 22 فروردین ماه به ستاد ناحیه و منطقه اعلام می شود و ستاد استان نیز بعد از تفکیک به 9 گروه، اقدام به تفکیک ساحتی کنند و سپس از بین فرم های رسیده باید سهم استان و منطقه را انتخاب کنند که حداکثر باید تا پایان فروردین ماه نتایج جلسات خود را به استان اعلام کنند و ما نیز تا 12 روز فرصت داریم مقدمات تجلیل از مقام معلم را در سطح استان فراهم کنیم.

_ سخن پایانی؟

دکتر پناهی: پروژه انتخاب معلم نمونهتنها یکی از طرح هایی است که در هفته بزرگداشت مقام معلم باید اجرایی شود. گفتنی است که ما به تمام نواحی و مناطقی که تکریم و تجلیل از مقام معلم را در طرح های مختلف خود گسترش دهند تا از همه معلمان خود به نحو شایسته ای تجلیل کنند، اقدام به ارزیابی طرح های خلاقانه آنها می کنیم و به بهترین طرح در واحدهای آموزشی که موثرترین نوع تکریم و تجلیل را ارائه داده باشند، جوایزی اهدا می کنیم.

 

به اشتراک بگذارید :