24 شوال 1443

تاریخ انتشار : ۱۳۹۵/۰۲/۱۴ ۱۱:۵۷:۵۱
کد مطلب:  fwt7RTEb
در گفتگو با معاون پرورشی آموزش و پرورش مازندران بحث شد؛
فعالیت های پرورشی؛ فراتر از نمره 20 برای دانش آموزان

معاون پرورشی و فرهنگی آموزش و پرورش مازندران با اشاره به این نکته مهم که موفقیت دانش آموزان تنها منحصر در نمره 20 نیست، گفت: تربیت اجتماعی و فرهنگی کودکان و نوجوانان در قرن بیست و یکم، به غیر از کسب علم و مهارت های ذهنی به مهارت یدی و آموزش مهارت های زندگی توجه ویژه ای دارد.

رویکرد جدید وزارت آموزش و پرورش کاهش تصدی گری مسئولان مدارس و تفویض امور به خود دانش آموزان است. یکی از این زمینه ها بحث امور فرهنگی و پرورشی است که در طول سال تحصیلی برنامه های مختلفی را در مدارس مدنظر دارد. معاونت پرورشی مدرسه در رویکرد جدید زیر نظر مدیر، به برنامه ریزی، سازماندهی، هماهنگی، هدایت و ارزشیابی و پیگیری اجرای فعالیت های پرورشی مبادرت نموده و به جای تصدی زمینه سازی و تدبیر می نماید. درباره فعالیت ها و رویکرد معاونت پرورشی آموزش و پرورش مازندران در دولت یازدهم به گفتگو با معاون پرورشی و فرهنگی آموزش و پرورش مازندران نشستیم که در ادامه می خوانید.

محمد شعبانی نخست ضمن اشاره به تفاوت تربیت رسمی و غیررسمی اظهار داشت: تعلیم و تربیت رسمی به وظایف و مسئولیت هایی اشاره دارد که در کتب درسی آمده و جنبه اجبار و الزام دارد. اما در تعلیم و تربیت غیررسمی که جنبه پنهان دارد، دانش آموز از آن به طور مستقیم خبر نداشته و دستگاه های متفاوتی در آن نقش دارند. با توجه به تغییرات اجتماعی که امروزه جامعه را در فضای شبکه های مجازی غرق کرده است، وظیفه آموزش و پرورش در این زمینه بسیار سنگینتر شده و باید برای این فضا برنامه ریزی کند.

وی با بیان اینکه مولفه مشخص معاونت پرورشی کشف استعدادهای دانش آموزان است، افزود: معاونت پرورشی باید بتواند به گونه ای فضا را باز کند تا منجر به کشف استعدادها و توانمندی های دانش آموزان شده و کودکان و نوجوانان خلاق در زمینه های مختلف فرهنگی و هنری توانایی های خود را بروز دهند. در این راه باید روش های ما به روز بوده و نباید در زمان خود بمانیم. باید مسائل اطراف خود را شناخته و مطابق با نیازهای زمانه برای آن برنامه ریزی کنیم تا موجب رغبت کودکان و نوجوانان به این فعالیت ها شود.

نمره 20 فقط نشانه موفقیت نیست

این مسئول با اشاره به این نکته مهم که موفقیت دانش آموزان تنها منحصر در نمره 20 نیست، گفت: تربیت اجتماعی و فرهنگی کودکان و نوجوانان در قرن بیست و یکم، به غیر از کسب علم و مهارت های ذهنی به مهارت یدی و آموزش مهارت های زندگی توجه ویژه ای دارد. این یعنی اینکه کودک ما بتواند مهارت ایجاد روابط اجتماعی سازنده و مثبت را کسب کرده و در زندگی خود عملی سازد. ما در معاونت پرورشی سعی می کنیم فعالیت های فرهنگی و پرورشی را به گونه ای سامان دهیم تا دانش آموزان در فضایی تعاملی، به فعالیت های جمعی پرداخته و از طریق تشکل های دانش آموزی مهارت کار گروهی را بیاموزند. آنها در این گروه ها یاد می گیرند که چگونه به همنوع کمک کنند، چگونه به بزرگتر احترام بگذارند و چگونه مهارت های جدیدی برای برخورد عقلانی با پدیده های اجتماعی جدید فراگیرند. تمام تلاش فعالیت فرهنگی و پرورشی این است که دانش آموز به سطحی از استقلال فکری و مهارتی دست یابد که خودش تصمیم گرفته و خطا نکند. برای مثال کودکان و نوجوانان به عنوان مردان و زنان آینده در شوراهای دانش آموزی یاد می گیرند که چطور در فرایند دموکراسی و انتخابات شرکت کنند. اگر بخواهیم جامعه ای مبتنی بر مردمسالاری دینی داشته باشیم نیاز است این کار در مدارس تمرین شده و بررسی های انجام شده نیز نشان داده اند در مدارسی که چنین تمریناتی برگزار می شود، دانش آموزان از رشد و بالندگی بیشتری برخوردارند. 

معاون پرورشی و فرهنگی آموزش و پرورش مازندران با انتقاد از رویکرد نقدگرایانه تصریح کرد: اصولاً انسان ها دوست دارند نقد کار کرده و نتیجه همه چیز را به صورت نقد در سریع ترین زمان ممکن مشاهده کنند. چون فعالیت های فرهنگی و پرورشی در کارنامه فرزندان دیده نشده و خانواده ها به دنبال آثار آنی هستند، رغبت به فعالیت های پرورشی کم شده و از میان "آموزش" و "پرورش" نقش آموزش پررنگ تر می شود. به همین دلیل است که با نهضت کنکوریسم مواجه بوده و هزینه های سنگین این دیدگاه موجب فربه شدن آموزش شد.

فقط مربی پرورشی مسئول تربیت نیست   

شعبانی همچنین با بیان اینکه فقط مربی پرورشی مسئول تربیت دانش آموزان نیست، ابراز داشت: خطایی که گاه به وجود می آید این است که تلقی می شود مربی پرورشی فقط مسئول تربیت کودکان و نوجوانان است. در صورتی که اینگونه نبوده و دستگاه تعلیم و تربیت این مسئولیت را بر عهده دارد. این نظام شامل مدیر، معاون، تمامی معلمان و حتی نیروی خدماتی است. در واقع مربی پرورشی باید راهبر تربیتی بوده و از همه امکانات مدرسه در جهت تربیت فرهنگی دانش آموزان استفاده کند. شعار سال 94 این معاونت نیز این بود که مربی پرورشی، نقش راهبر تربیتی را ایفا کند. حتی یک معلم ریاضی نیز می تواند نقش پرورشی داشته باشد. برای مثال وی می تواند از طریق ایجاد فضای فعالیت های گروهی، کار گروهی را به کودکان یاد داده و یا از طریق دادن فضا برای طرح سوال به تقویت تفکر در دانش آموزان بپردازد.

جلوگیری از بخشنامه های زائد و گزارش نویسی

 معاون پرورشی آموزش و پرورش مازندران در پاسخ به این پرسش که «آیا معلمان پرورشی کتاب و دستورالعمل مشخصی دارند؟» گفت: در سال 94 کتاب جدید "در مسیر تربیت" در تمام مقاطع تحصیلی رویکردهای جدید فعالیت های پرورشی را در قالب یک مدل برای مربی پرورشی تشریح کرده و در اختیار آنان قرار داد. در این مدل مربی پرورشی یک هدایتگر تربیتی است.

وی با اشاره به مزایای این کتاب، خاطرنشان ساخت: انجام فعالیت های پرورشی با نگاه به این کتاب منجر به 2 اتفاق در فعالیت های پرورشی شد. نخست آنکه از بسیاری از بخشنامه های کذایی جلوگیری شد. چون در کتاب همه چیز مشخص بوده و نیازی به صدور بخشنامه نیست. دوم آنکه گزارش نویسی تعطیل شده و مربیان پرورشی تنها در بازدیدها ملزم به نگارش گزارش هستند. این دو اتفاق خوب موجب رشد فعالیت های پرورشی شد که اثرات مثبت آن را می توان در رغبت به فعالیت های پرورشی در سال تحصیلی 95-94 در مازندران مشاهده کرد.

عملکرد معاونت پرورشی آموزش و پرورش مازندران

شعبانی ضمن دسته بندی فعالیت های پرورشی به تشریح نوع این فعالیت ها و عملکرد آموزش و پرورش مازندران پرداخته و گفت: دسته نخست امور تربیتی سازماندهی نیروی انسانی و برگزاری جشنواره ها است. دسته دوم شامل فعالیت های هنری است که ناظر بر رشته های متعدد فرهنگی و هنری بوده و در سال گذشته بیش از 100 هزار نفر دانش آموز مازندرانی در آن شرکت کردند. از این میان 15 هزار دانش آموز در گروه سرود شرکت کردند که توانستیم رتبه دوم کشوری را به دست آوریم. همچنین در کوزه گری دانش آموزان ما رتبه نخست کشور را کسب کردند.

وی با اشاره به دسته سوم فعالیت های پرورشی اظهار داشت: قرآن، نماز و عترت دسته دیگری از فعالیت های پرورشی است که رغبت بسیار زیادی در این زمینه میان کودکان و نوجوانان مازندرانی وجود دارد. در مسابقات این دسته که در 11 رشته برگزار می شود در سال تحصیلی جاری 170 هزار نفر شرکت کردند. از این میان 4 هزار نفر انتخاب شده و از میان این 4 هزار نفر 100 نفر برگزیده به مسابقات کشوری راه یافتند. در زمینه فعالیت های دینی تعامل بسیار خوبی میان آموزش و پرورش مازندران و حوزه های علمیه وجود دارد و 26 دارالقرآن آموزش و پرورش مازندران فعالیت گسترده ای در سطح استان دارند.

معاون مدیرکل آموزش و پرورش مازندران دسته چهارم فعالیت ها را کانون ها و اردوها برشمرده و یادآور شد: 46 کانون در سطح استان فعالیت های چشمگیری داشته و اردوهای فرهنگی در اردوگاه های استان به نحو احسن برگزار می شود. اما دسته پنجم فعالیت ها مشاوره تربیتی است که در این زمینه 800 مشاور در سطح مدارس استان مشغول فعالیت هستند. نقش مشاوره های دانش آموزی با توجه به گستردگی آسیب های اجتماعی ضرورت دارد. برای مهر 95 در حال برنامه ریزی هستیم تا طبق این برنامه مشخص شود که در چه زمینه هایی از آسیب های اجتماعی باید فعالیت های مشاوره ای را متمرکز کنیم تا به روند کاهشی دست یابیم. 

خارج شدن شورای دانش آموزی از حالت نمادین

شعبانی همچنین شورای دانش آموزی را مقدمه تربیت سیاسی و اجتماعی دانش آموزان دانسته و گفت: تمام سعی ما این است تا شورای دانش آموزی را از حالت نمادین خارج ساخته و نقش واقعی آن را محقق سازیم. در این راستا به استاندار مازندران نامه ای نگاشته و پیشنهاد مشاور دانش آموزی را به ایشان مطرح کردیم. ایشان نیز استقبال کرده و اکنون استاندار مازندران 10 مشاور دانش آموز دارد. این 10 نفر که از نخبگان علمی و اجتماعی هستند، اکنون مشاور مدیرکل آموزش و پرورش نیز بوده و قصد داریم تا از وجود این 10 تن در بازدید از مدارس نیز استفاده کنیم. همچنین سعی ما این است کاری کنیم تا در هنگام بازدید از یک مدرسه مسئول شورای دانش آموزی را مشارکت داده و بازدید کنندگان مستقیماً به سراغ او رفته و درباره مدرسه از او شناخت کسب کنند. 

به اشتراک بگذارید :